2024-09-19 16:00 - 17:30
WSMiP ul. Lindleya 3/5, sala 109
Gnoza transhumanizmu i posthumanizmu – biopolityka kresu…
Moderator:
dr hab. Piotr Grabowiec
Uniwersytet Wrocławski
Doktor habilitowany nauk o polityce i administracji. OD 2016 Kierownik Katedry Studiów Europejskich a od 2023 Dyrektor Instytutu Studiów Europejskich Uniwersytetu Wrocławskiego. Moje zainteresowania badawcze oscylują wokół takich zagadnień jak religia obywatelska, biopolityka, transhumanizm i posthumanizm z perspektywy antropologii politycznej, teorie cywilizacji.
Panel otwarty
To idea doskonałości a w zasadzie przebóstwienia człowieka, który od wieków tęsknił za niewspółmierną do swojej biologicznej kondycji sprawnością, w tym osiąganiem nieśmiertelności stoi za współczesną wiarą w edynistyczny świat zbudowany między innymi dzięki biotechnologicznej modyfikacji człowieka. Dziś po raz kolejny w historii rodzi się utopijna wiara, że możemy zmienić to co niedoskonałe właśnie, to jest ludzką naturę i tak przejść do budowania projektów społecznych i politycznych, które już na pewno przeniosą nas w świat wolności, równości i braterstwa. Zarówno transhumanizm, jak i antyantropocentryczny posthumanizm w idei postczłowieka dostrzegają nadzieję na doskonały świat, jaki możemy osiągnąć w niedalekiej przyszłości. Sądzę zatem, że ważne wydają się pytania o to „Kim będzie w rzeczywistości postczłowiek? Czy będzie to Nietzscheański nadczłowiek, który udoskonalając się i odrzucając tradycję, sam kształtuje siebie, lecz traci więź ze społeczeństwem? Czy biotechnologia nie wytworzy nowych form opresji społecznych związanych z podziałem na tych, którzy będą mieli do niej dostęp, i tych, którzy znajdą się poza jej zasięgiem” Stąd rodzi się kolejne pytanie o totalitarny wymiar posthumanizmu i transhumanizmu oraz szerzej, o zagrożenie jakie dla przyszłości człowieka i ludzkiej cywilizacji niesie to, co Chantal Delsol nazywa ciągłą potrzebą emancypacji, jaka towarzyszy człowiekowi nowożytności, w tym przypadku emancypacji od właściwości biologicznych własnego gatunku. Edenistyczna wizja transhumanizmu doskonale nadaje się do wchłonięcia i przyswojenia przez reguły systemu kapitalistycznego i jego wersji mesjanizmu korporacyjnego. Kiedy tak się stanie, transpolując myśl Marcusego do tego przypadku, „(…) panowanie – pod maską obfitości i swobody – rozciągnie się na wszystkie sfery prywatnego i publicznego istnienia, podporządkowując sobie wszelką autentyczną opozycję, wchłaniając wszystkie alternatywy”.
Referaty:
dr hab. Piotr Grabowiec
Uniwersytet Wrocławski
Śmierć w spirytualistycznym materializmie posthumanizmu
opis
W rozszerzonym sensie posthumanizm można przedstawić jako post-antropocentryzm i post-dualizm. Zrodzony z postmodernizmu, rozwija dekonstrukcję człowieka zapoczątkowaną w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XXwieku, podkreślając fakt, że historycznie niekażda istota ludzka została uznana za taką. Posthumanizm nie przyznaje człowiekowi żadnego epistemologicznego prymatu,odnosząc się do człowieka w powiązanych i symbiotycznych relacjach z tym, co nie-ludzkie. W tym sensie posthumanizm jest postdualizmem, podkreślającym hybrydowe i relacyjne warunki istnienia. W odróżnieniu od postmodernizmu ograniczającego swoje ramy odniesienia do języka i semiotyki, posthumaniści dąża do stworzenia nowej metafizyki, którą odnajdujemy w założeniach nowego materializmu. Jednym z ciekawych aspektów jakie pojawiaja się w tej nowomaterialistycznej kocnepcji jest problematyka śmierci z perspektywy niezmiennej witalności materii i jej "niesmiertelności".
dr Marcin Pomarański
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Transhumanistyczna „Polityka 2.0” jako przykład współczesnej myśli utopijnej
opis
Transhumanizm jest współczesnym ruchem intelektualnym promującym rozwój i powszechny dostęp do technologii eliminujących procesy starzenia się i zwiększających zdolności psychiczne i fizyczne ludzi. Stanowiąc de facto kolejną odpowiedź na stawiane od wieków pytanie o możliwość udoskonalenia człowieka, ma ambicje stać się nową humanistyczną odpowiedzią na dokonujące się w XXI wieku zmiany społeczne. Transhumaniści okazują się zaskakująco konsekwentni w przekonaniu, że realizacja tych celów jest niemożliwa bez rozsądnie prowadzonej aktywności politycznej. Jedną ze sformułowanych w środowisku transhumanistycznym strategii politycznego działania stały się założenia „Polityki 2.0” – nowej doktrynalnej jakości, rzekomo wolnej od balastu nieudanych projektów partyjnych oraz od sporów ideologicznych technoentuzjastów o libertariańskiej, socjaldemokratycznej czy anarchistycznej proweniencji. W swoim wystąpieniu podejmuję polemikę z założeniami tejże transhumanistycznej wizji politycznej, starając się odpowiedzieć na pytanie, w jakim zakresie można ją uznać za przykład współczesnej myśli utopijnej.
mgr Aleksander Krejckant
Uniwersytet Wrocławski
„Transhumanizm w służbie popkultury, czy popkultura w służbie utopii transhumanistycznej? – analiza krytyczna”
opis
Współczesna popkultura stała się istotnym polem dla swobodnej promocji idei transhumanistycznych. Możliwości jakie daje technologia, pozwoliły twórcom z branży gier komputerowych, filmowej, czy wcześniej autorom książek z nurtu fantastyki naukowej, na przedstawianie projektów przyszłego świata. Zainteresowanie potencjalnością zawartą w człowieku, a także, próba wskazania kierunków jego dalszego rozwoju, nabiera coraz większego znaczenia i rezonuje już nie tylko wśród elit, ale także pośród zwykłych ludzi. Dostępność rozbudowanych, fikcyjnych światów posługujących się wątkami filozoficznymi i schematami myślowymi zaczerpniętymi z transhumanizmu jest ograniczona właściwie wyłącznie dostępem do internetu.
W swoim wystąpieniu przeanalizuję obecność idei związanych z transhumanistyczną filozofią w dwóch, wybranych dziełach kultury popularnej, o niebagatelnym zasięgu i wpływie na ludzkość. Będą to serial „Altered Carbon” opierający się na książce pod tytułem „Altered Carbon”, a będący przedstawieniem dystopijnej wizji przyszłości ludzkości, w świecie, w którym – pozornie – wyeliminowano śmierć. Drugim obiektem analizy będzie gra komputerowa „Cyberpunk 2077”, zrealizowana przez polskie studio CD Project Red, która oferuje graczom z całego świata, najdalej posuniętą możliwość „odczuwania” życia w dystopijnym świecie przyszłości.
Szczególną uwagę przyłożę do przedstawienia wątków dotyczących:
- bioinżynierii,
- kwestii duchowości w świecie po „śmierci Boga”,
- kondycji istoty ludzkiej i pytania o jej granice, w kontekście modyfikacji technologicznych,
- znaczeniu i roli sztucznej inteligencji.
Moim celem będzie odpowiedź na pytanie czy dystopijne wizje świata, na których opierają się analizowane przykłady, są tylko rozrywką, czy może już alternatywnymi projektami rzeczywistości, swego rodzaju samospełniającymi się przepowiedniami, które inspirują coraz to większe rzesze ludzi i niejako, przyzwyczajają ich do akceptacji wykreowanych scenariuszy przyszłości.